IT jobs for Mongolians

From: http://shbaatar.blogspot.com/ | http://ganzosvista.blogspot.com/ | www.gegeen.com

For Mongolian IT Professionals in USA:

Saturday, November 8, 2008 Америкийн компанид ажиллахдаа анхаарах зан харьцааны 12 зарчим
Tuesday, September 30, 2008 Америкт MТ-гийн салбарт ажиллах залуустаа

IT job search in Japan:

Monday, November 3, 2008 Рирэкишо буюу намтар (Япон, IT, ажил хайх – 1)
Thursday, November 6, 2008 Ажилд орох хүртэлх үе шатууд буюу Overview (Япон, IT, ажил хайх – 2)
Sunday, November 9, 2008 Ажилд зуучлагч агентууд (Япон, IT, ажил хайх – 3)
Tuesday, November 11, 2008 Интернэтээр ажил хайх (Япон, IT, ажил хайх – 4)

Find IT jobs in Australia:

http://gegeen.wordpress.com/2007/09/14/australia-by-jim/
http://gegeen.wordpress.com/2008/03/07/fns-bancs-system-in-mn/
http://gegeen.wordpress.com/2007/10/31/shortage-in-au-ict/
http://gegeen.wordpress.com/2007/06/26/it-jobs/
http://gegeen.wordpress.com/2007/11/16/junior-it-for-70000/
http://gegeen.wordpress.com/2008/04/24/web-developer-in-brisbane/
http://gegeen.wordpress.com/2008/05/13/c-software-engineers/
http://gegeen.wordpress.com/2007/09/11/outsourcing-jobs/
http://gegeen.wordpress.com/2007/09/13/graduate-with-job/
http://gegeen.wordpress.com/2007/08/22/attracting-overseas-workers/
http://gegeen.wordpress.com/2007/08/06/pursuing-professional-career/
http://gegeen.wordpress.com/2007/06/29/are-you-a-pro/
http://gegeen.wordpress.com/2007/06/22/hot-jobs/

Мэдээллийн технологийн ажил хайх сайтууд

http://it2.com.au

http://it.seek.com.au

www.it-matters.com.au

************************************************************************

Tuesday, September 30, 2008

Америкт MТ-гийн салбарт ажиллах залуустаа

Бөрклей дахь Кальфорны их сургуулиас Сан Хозэй хот хуртлэх 75 км-ын урт зайнд сунаж тогтсон уудам хөндийг Цахиурын хөндий (Silicon Valley) гэж нэрлэх ба Америкийн болоод дэлхийн Мэдээллийн технологийн манлай хүчин болсон пүүс компаниудын өлгий нутаг билээ. Өнөөдөр Цахиурын хөндийд хөл тавьж Мэдээллийн Tехнологийн галын шугам дээрх эгэл нэгэн байлдагч болсны 10 жилийн ойн өдөр. Бодоод үзэхэд анх програмчлалын Си хэмээх хэл сурснаас хойш 25 жилийг ардаа орхижээ. Энэ хугацаанд хүн төрөөд, өсөөд, дээд сургууль төгсөөд амьдралын захaд хүрнэ. Тэгэж бодохоор их л хугацаа юм даа. Яагаад ч юм бэ сэтгэл хөдөлж, Америкийн MТ-гийн салбарт ажиллахыг зорьж буй залуустаа хэдэн үг хэлье гэж бодоод компьютерийн ард суулаа.

Америкийн MТ-гийн салбарт хүнийг сурсан эрдэм, эзэмшсэн туршлага, хийж бүтээснээр нь үнэлдэг, сурахад зах хязгааргүй хэдий ч чадалтай нь үлдэж, чадалгүй нь шахагдаж гардаг заах зээлийн өрсөлдөөний цэвэр хууль үйлчилдэг орон зай юм. Энэ орон зайд өөрийнхөө байр сууриа баттай эзлэхийн тулд зайлшгүй мэдэх шаардлагатай хүчин зүйл бол мэдлэг чадвараа, хийсэн бүтээснээ зөв үнэлүүлэх, тэр үнэлгээн дээрээ тулгуурлаад цалин хөлсөө нэмүүлж өөрийн байр сууриа бэхжүүлэх явдал юм. Ихэнх пүүс компаниудад үнэлгээний 5 баллын систем үйчилнэ. 10 жилийн сургуульд дундаас доош дүн авбал анги ахидаггүйн адил 3-аас доош үнэлгээтэй бол тэр компанидаа дараа жил үлдэхэд бэрх болно. Алтан гурвыг successful, сайныг outstanding, онц сайныг exceptional гэж нэрлэдэг. Онцсайн гэдэг дүнг бараг шинэ бүтээл, нээлт хийсэн юм уу, компанийнхаа амин чухал ажлыг нугалсан тоотойхон хүнд олгоно. Мэргэжилтэн маань successful зэрэглэлд багтвал жилийн цалин 3-5%, outstanding зэрэглэлд 7.5-10%, exceptional зэрэглэлд багтвал 15%-иас дээш цалингаа нэмүүлэх боломжтой. Гэхдээ аль компанид удирдлагын ямар загвар хэрэглэж байгаа, боловсон хүчний ямар бодлого барьж байгаагаас шалтгаалан дээрх үзүүлэлт бага зэрэг дээш доошоо хэлбэлзэнэ.

Дээрх үнэлгээг тогтоохдоо хэд хэдэн шалгуураар дүгнэн үзээд жилдээ дор хаяж биелэлтийг нь 3 удаа хянаж (check points), эцсийн үнэлгээг (final review) өгнө. Юм сурах хурд ба чадвар (sharpness), асуудлыг задлан бодох гүйлгээ ухаан (analytic skill), тодорхой салбарт бусдаас онцгой байх давуу тал (expertise), хичээл зүтгэл (motivation), зан харьцааг (communication skill) голлон анхаарна. Хэрвээ хамтран ажиллагч чинь мэдэхгүй чадахгүй юмаа асуувал заавал ямар нэгэн байдлаар түүнд туслах хэрэгтэй. Тэгж чадвал бусдаас эерэг үнэлгээ ирнэ. Бусдын зөв зүйтэй талыг байнга саашааж, тэр хүндээ эерэг үнэлгээ өгч сурах, бусдын дутагдлыг олон нийтэд дэлгэж хов жив сүнгэнүүлэхгүй байх нь юунаас чухал. Арга ядсан тохиолдолд бусдын талаар таагүй мэдээллийг зөвхөн өөрийнхөө дээд талын менежиртээ л дуулгах хэрэгтэй. Тийнхүү гарцаагүй мэдээлэх тохиолдол гарч болно. Компаниуд бэлгийн хүчирхийллийг (sexual harssment) онцгойлон авч үзнэ. Эдгээр хүчин зүйлүүдийг нэг бүрчлэн хянамгай биелүүлж чадвал зэрэг зиндаа нэмэх, байр сууриа бэхжүүлэх үүд хаалга ямагт нээлттэй байх болно.

Бид оутсоурсингоор олон хүн авч ажиллуулдаг. Голдуу энэтхэгүүд оутсоурсингоор түр ажил хийнэ. Хааяа оросууд тааралддаг боловч ёс суртахууны асуудлаар би төсөл дээрээ тэднийг авдаггүй. Учир нь өмнө гурван ч удаа ах нарыг аваад хаширсан юм. Ядарсан монгол гэж дээрлэхэх санаатай байдаг юм. Энэтхэгүүдийг бол авна аа. Гэхдээ аль болохоор бага ярьдгийг нь авна. Саяхан хурал дээр сууж байгаад бидэнтэй урд өмнө холбоотой ажиллаж байсан Энэтхэгийн оутсоурсинг компаниас хэн хэнийг авах талаар ярилцахад би “-Анантыг авна” гэтэл тэднийг хариуцдаг дарга нь “-Анант бол sharp биш, та яагаад түүнийг авах” гэсэн юм бэ хэмээхэд “-Анант аятайхан хүн, түүнийг сургаад авна (Ananta was diligent. I could train him).” гэж би хариулсан юм. Хүний харьцаа бол маш чухал. Анант өмнө нь надтай жил гарантай ажиллахад жинхэнэ дуулгавартай, яаж зэмлэсэн ч хүний үг сонсдог нэгэн байж билээ. Эндээс бас санаа авах л хэрэгтэй. Хүний харьцаа гэдэг их нандин зүйл. Зан харьцаанаас аж амьдрал шууд хамааралтай.

2008 оны 9 сарын 30

Saturday, November 8, 2008

Америкийн компанид ажиллахдаа анхаарах зан харьцааны 12 зарчим


Америкийн компанид ярилцлага өгөхдөө юуг голлон анхаарах талаар бичсэний дараа энэ сэдвийг үргэлжлүүлэхийг зарим залуус хүссэн билээ. Ажлын зав чөлөө таарахгүй явсаар өдий хүрэв. Чамгүй хугацаанд бодож явсаны эцэст Мэдээлэл Tехнологийн компанид идэвхтэй ажиллахад шаардагдах зан харьцааны үндсэн 12 зарчмын талаар бичихээр шийдэв.


1. Ажлын газрын хүмүүстэйгээ тааралдахдаа заавал “сайн байна уу”, “сайн уу”, “сонин сайхан юу байна” гэх мэтээр мэндчилж, аль болохоор богинo хэмжээний яриа өдөж, харьцааны таатай орчинг үүсгэх.

2. Өөрийгөө болон өрөөлийг эвгүй байдалд оруулж болох болчимгүй үг хэлэхээс бүрэн зайлсхийх.

3. Xамтын эрх ашгийн төлөө ажиллаж байгаaгaa байнга ухамсарлах.

4. Харьцаж байгаа хүнээ гүйцэд сонсож дууссаны дараа өөрийн санал бодлоо илэрхийлэх. Өөрөөр хэлбэл бусдыг сонсохдоо хүлээц, тэвчээртэй байж сурах.

5. Эвгүй байдалд өөрийгөө дасгаж сургах. Бусдыг мөн эвгүй байдалд дасч зохицоход нь туслах.

6. Юуны өмнө бусдад боломж олгож, өөрийн эрх ашгийг хоёрт тавьж сурах. Ялимгүй жаахан хувиа бодсоноос болж бусдад жигшигдэхийн эх үүсвэр бий болдог.

7. Xүмүүс сэтгэл санаа, үзэл бодлоо өөр хоорондоо хуваалцахад гүүр мэт тэднийг холбож өгөх.

8. Аливаа асуудалд хурдан дүгнэлт гаргахаас зайлсхийж, уг асуудлыг ул суурьтай, болж өгвөл бүх талаас нь бодож тунгаах, хувийн дүгнэлт гаргахдаа бусдын санал бодол, мэдлэг туршлагыг өргөн ашиглах.

9. Үл ойлголцлыг бий болгохгүйн тулд санал нийлэхгүй асуудлыг ямар нэгэн байдлаар газар дээр нь шийдэх.

10. Хэн нэгэн илталиваа нэгэн үйл хэргээс орхигдсоныг олж мэдсэн даруйдаа түүнд хэлж мэдэгдэх.

11. Байдлыг бүрэн ойлгохын тулд тухайн газар байгаа хүнээс шaардлагатай бүхнээ илэн далангүй асуух.

12. Хувийн нууцыг хадгалах, хийнэ гэснээ хийж, хэлсэн амандаа хүрэх зэргээр бусдын итгэлийг олох

Зөвлөх компаниудын зааварчилгаагаар Мэдээлэл Tехнологийн олон компанид мөрдлөг болсон эдгээр 12 зарчмыг та ажил амьдралдаа хэрэгжүүлнэ гэдэгт би найдаж байна.

2008 оны 11 сарын 7

Monday, November 3, 2008

Рирэкишо буюу намтар (Япон, IT, ажил хайх – 1)

Япон буюу капиталист нийгэмд ажлаа солих, ажилд орох гэж байгаа бол танд намтараа сайн дэлгэрэнгүйхэн бичих хэрэг гарна. Зүгээр нэг хэдэн хийсэн ажлуудын нэрийг жагсаачихсан байвал мэдээж болохгүй. Тэгэхдээ бас мэдээж нуршуу бол уншихаас залхуурах байлгүй.

Ерөнхийдөө намтарыг бичих формат нь янз бүр байдаг ч өөрийн чинь талаар бүрэн дүүрэн мэдээлэл өгөхөөрийг сонгоод эхлээд өөрийнхөө юу хийж таваргаж явсанаа дэлгэрэнгүй бич.
Сайн буюу ямар нэг сонирхол татахаар рирекишо байжийж эхний алхам буюу таныг мянган хонины дундаас олж харах нигуур гарч ирнэ шүү дээ. Сүртэй намтар байхгүй байсан ч танд сайн чанарууд байж магад юм. Бүр олиггүй байсан ч одооноос эхлээд ирээдүйг цогцлон бүтээе гэсэн жинхэнэ сэтгэл (本気 honki) дотроос чинь бадраад байвал боломж бий гэсэн үг гэж ойлгоорой.

Миний хувьд намтар бичихдээ キャリアシート(Career sheet), 経歴書(keirekisho буюу ажлын намтар) гэсэн 2 материал бэлдсэн. Ажил зуучлагч энэ 2-г шаардана. Гэхдээ зуучлагчаар дамжуулах уу өөрөө хайх уу гэдэг талаар дараагийн сэдэвт бичнээ.
Киариа шийт бол яахав бөглөөд бөглөөд биччихнэ. Ажлын намтарыг ч гэсэн асуултын дагуу бөглөнө. Гэхдээ өөрөө гадаад хүн учраас, нэг прожектийн талаар бичихдээ ямар ажилд ямар үүрэг, үр бүтээлтэй оролцож байснаа товчхон оруулах нь хэрэгтэй байх. Рирекишо дээрх мэдээлэлээс 書類選考(shorui senkou) буюу материал шалгаруулах эхний алхам хийгдэх тул цаг зарцуулаад бичээрэй. Гэхдээ ажил хайх явцад байдлаас хамаарч дахин дахин засаж сайжруулах хэрэг гарч магад. Шоруй сэнкоо давахгүй байгаад байвал нөхцөл байдалд хурдан дүгнэлт хийж тактикаа өөрчлөхгүй бол цаг алдахад хүрнэ.

Рирекишо дээр зөвхөн ажлуудыг бичээд зогсохгүй, өөрийнхээ хэн бэ гэдгийг илэрхийлэх хэсгүүд бий. жишээ нь 自己PR(jiko pi ar). Энэ хэсэгт ач холбогдол өгч нөгөө юу чадах болон бусдаас ялгарах буюу давуу чанар энэ тэрээ бичнэ шүү дээ. Ерөнхийдөө намтараа дүгнэж цэгнээд хэрхэн амжилт гаргаж байсан болон хувийн сайн чанаруудаа товойлгоод бичээрэй.

Эцэст нь өөртөө зориулсан маш дэлгэрэнгүй нэг хувилбар (ярилцлага дээр хэлэх үгээ ч оруулсан), албан ёсны барьж компани руу барьж очих нэг хувилбартай болж аваарай.

Thursday, November 6, 2008

Ажилд орох хүртэлх үе шатууд буюу Overview (Япон, IT, ажил хайх – 2)

Рирекишогоо бичээд бэлдчихсэн бол ажлаа хайж эхэлнэдээ. Нэг бол ажилд зуучлагч агентад хандаад хий гэснийг нь хийгээд байх, эсвэл интернэтээр ажлын мэдээлэл хайх, эсвэл зэрэгцүүлсэн ч болно. Ажилд авах ажлын байрны мэдээлэлийг 求人情報(kyujin jouhou) гэдэг бөгөөд хэдэн арав, эсвэл зуун мэдээлэл унших хэрэг гарч магад. Тиймээс эхнээсээ мэдэхгүй үгнүүдээ хойш тавилгүй нэг бүрчлэн орчуулаад байх хэрэгтэй. Хэлний чинь мэдлэг дээшлэхээс гадна тэртэй тэргүй маш их хэрэглэгдэнэ.
Үзээд алдъя гэсэн компани руугаа 応募(oubo) буюу материалаа явуулах, өргөн барих, нэрээ дэвшүүлэх (нийлүүлээд ойлгоорой) нэг алхам байна.

Интернэтээр хайж байгаа тохиолдолд ажлын байрнуудыг санал болгож байгаа уг сайтад бүртгүүлээд интернэт дэх рирекишо-гоо бас үүсгэнэ. Өмнө нь биччихсэн юм чинь хуулж тавиад зарим нэг мэдээлэл нэмж оруулаад бэлднэ. Тэгээд тухайн ажлын байранд ообоо хийхдээ ганц товч дараад л болоо. Гэхдээ зарим сайт дээр тухайн ажлын байрны хувьд онцгойлон яагаад сонгох болсон шалтгаан зэргийг нэмж оруулах хэрэг гардаг.

Харин ажилд зуучлагчаар үйлчлүүлэхэд ообоо хийх асуудлыг өмнөөс чинь хийж өгнө. Үүний тулд өмнө нь агентад өөрийгөө маш сайн илэрхийлж хэн бэ гэдгээ таниулах ёстой. Угаасаа өөрийг чинь дуудаад уулзалт хийж шалгаана. Хир зэрэг илэрхийлсэн бэ гэдгээс хамаарч нөхөр агент өөрт чинь таарсан ажлын байрнуудыг санал болгоно. Тэдгээр саналуудыг интернэтээр харж байгаад сонгохоор чинь цааш нь ообоо хийж өгнө. Материал шалгаруулалтын хариуг агентаар дамжуулж мэднэ. Цаад компаниудтай хэрхэн харилцсаныг мэдэхгүй. Ямар ч байсан таны рирекишо дээр нэмээд агент таны талаар дүгнэлт бичиж цааш нь танилцуулдаг. Ийм учир агентад өөрийгөө сайн илэрхийл гээд байгаа юм.

Материал шалгаруулах үе шат байхгүй ажлын байр ч байдаг. Шууд уулзаад ярилцаж үзээд авах ч явдал байна. Гэхдээ рирекишогүй байж болно гэсэн үг биш шүү.

Дараагийн үе шат бол 面接(mensetsu) буюу ярилцлага. 1-3 дамжлагатай байх ч ихэвчлэн 2 гэж байгаад 1 удаа болдог. Том дарга нар нь жижигтээ эсвэл хүний нөөцдөө хариуцуулчих тохиолдол элбэг. Жижигдүү компаниудын хувьд захирал нь өөрөө үзэж тарна.

1-р мэнсэцү хийхийн өмнө тест авах тохиолдол бас байна. Энэ нь олон сонголтоос нэгийг нь сонгодог ай-кү тест. Энэ тест хангалттай олон асуулттай 3 хэсэг бөгөөд тодорхой заагдсан хугацаанд (жиш 10 мин) хичнээнийг хариулж байна хэд нь зөв байна гэдгийг хэсэг бүрчилэн дүгнэдэг. Энэ тестээс гадна 適正テスト(tekisei test) гэж бас нэг тест байна. Энийг бөглүүлж авдаг компани миний хувьд ганц л таарсан. Тухайн компанид буюу ажлын байранд хувь хүнийхээ хувьд таарах эсэхийг шалгасан логик тест байдаг.

Эхний мэнсэцү-д ерөнхийдөө рирекишо-г чинь яриулж авна. Зарим нэг нь за яридаа гэнэ, зарим нь энгийн харилцан ярилцана. 2 дахь мэнсэцү дээр дээд тушаалтан ярилцана. Алс хэтийн зорилго, мөрөөдөл гэх мэт эвгүй асуултуудаар байдлыг гартаа авч өөрийн чинь жинхэнэ мөн чанарыг мэдэж шийдвэрээ гаргана. 3 дахь мэнсэцү талаар мэдэхгүй сорри.

Мэнсэцү-нүүд амжилттай болсон бол 内定(naitei) буюу цалингийн санал өгнө. Уг нь шуудангаар ирдэг гэх боловч миний хувьд дахиж дуудаж уулзаад ярилцаж байгаад гаргаж өгч байсан. Энэ саналыг авсан бол ажилд тэнцсэн гэж ойлгож болно. Найтей гаргахад таны тухайн үеийн ажил хайлтын байдлыг асуух бөгөөд өөр компанид бас амжилттай мэнсэцү өгч байгааг мэдсэнээр таны талаарх үнэлэлтэнд нөлөөлнө гэдгийг санахад илүүдэхгүй.

Дээр хэлсэнчлэн 1-ээс дээш компанид тэнцсэн бол хооронд нь уралдуулах хэрэг гарна. Гэхдээ найтей гарсанаас хойш тодорхой хугацааны дотор хариугаа өгөх шаардлагатай тул аль алинтай нь болгоомжтой харьцах хэрэгтэй. Хоёр туулай хөөж байгаад хоосон хоцров.

Ингээд шууд ажилдаа орчихно гэсэн үг биш. Бас наана нь бичиг баримт бүрдүүлэх, зарим компани эрүүл мэндийн шинжилгээ өгж ир гэх тохиолдол байна. Ажил эхлэх болоогүй буюу прожект эхэлтэл хүлээх хэрэгтэй ч гэж мэднэ. Ихэнх тохиолдолд найтей авсанаас хойш ажилаа эхэлтэл дор хаяж 2 долоо хоног шаардагдах болвуу гэж санагдсан.

Дээрх үе шатуудыг хугацааны хувьд ерөнхийлөн багцаагаар тайлбарлая.

Компанид интернэтээр ообоо хийхэд 1-7 хоног орчимийн дараа хариу ирнэ. Агентаар бол ообоо хиймээр байгаа компаниа сонгосноос хойш 4-14 хоногийн дараа агент хариуг мэдэгдэнэ.
Материал шалгаруулалтад тэнцсэн бол эхний мэнсэцү хийх хугацааг ихэвчлэн хоорондоо мэйл-ээр (зарим тохиолдолд утсаар) тохиролцож товлох бөгөөд үүнд зарцуулагдах хугацаа тэнцсэн хариу авсанаас хойш мэнсэцү хүртэл 5-14 хоног. мэнсэцү-ний хариу иртэл 3-7 хоног. Агентаар зуучлуулж байгаа тохиолдолд мэнсэцү-г агент дунд нь зохицуулж өгнө. Хариу нь арай л удаан байсан санагдаж байна.

Харин 2 дахь мэнсэцү өгөх өдрийг товлоход дээд тушаалтаны зав зайг харах учир янз бүр. Бас л нэг 7-21 хоног шаардагдана. Хариу ирээд найтей тохиролцох уулзалт хийх өдрийг товлоход бас нэг 7 хоног орчим. Ажлаа эхэлтэл мөн хэсэг хугацаа хүлээх хэрэг гарна.

Дээрхийн учир олон компанид зэрэг ообоо хийж явахгүй бол хугацаа их алдана. Ерөнхийдөө эхнээсээ амжилттай яваад ажилд ортол дор хаяж 2 сар шаардагдах байх шүү.

Гэхдээ шалгаруулалт хурдан хийх ажлын байрнууд байгаа. Эсрэгээр дараа жилээс ажил нь эхлэх ажлын байрны танилцуулга ч байгаа. Ерөнхийдөө нэг иймэрхүү багцаатай гэж ойлгоход болох байх.

Агентаар зуучлуулахад үнэ төлбөргүй бөгөөд сайн талууд бас байгаа. Энэ талаар дараагийн бичлэгт оруулъя.

Sunday, November 9, 2008

Ажилд зуучлагч агентууд (Япон, IT, ажил хайх – 3)

Ажилд зуучлах агентууд болон ажил хайх сайтуудыг дэнша-нд явахдаа хаягийг нь бичээд авчихна биздээ. Өөрийнхөө харилцаж байсан зарим нэг мэддэг нэгийнхээ үйл ажиллагааны талаар бичье.

Recruit Agent гэдэг нэртэй агентад бүртгүүлсэнээр ажил хайх анхны алхам болсон гэж хэлж болно. Вэб сайтаар нь ороод бүртгүүлсэн ч болно, эсвэл 紹介(shyokai) буюу танилцуулгаар. Бүртгүүлсэнээс хойш тань руу майл бичиж байгаад нэг уулзалт хийнэ. Тэгээд очихоор чинь юу юу хийж байсан талаар шалгааж өгнөдөө. Хувийн болон ажлын намтарыг чинь яриулна. Худлаа юм ярьж байна уу, ажилд орсон гарсан хугацаа, нийгмийн даатгал төлж байсан эсэх, ямар ажилд ормоор байгаа, юу хийж чадах гээд ярилцана. Өөрийн чинь бичсэн байгаа намтарын юу нь болохгүй байгаа талаар ч зөвлөгөө өгөх байх. Төгсгөлд нь зуучлах үйлчилгээнийхээ талаар танилцуулж, зөвшөөрсөн гарын үсэг зуруулаад эхний байдлаар арваад компаний танилцуулга хэвлэж өгөөд буцаана.

Энэ ярилцлага эхний бөгөөд сүүлийнх байсан бөгөөд түүнээс хойш дан интернэтээр харилцдаг юм билээ. Яахав хүсвэл яриад цаг аваад уулзаж болно л доо. Ямар ч байсан агент гуай ажил олгогч, өөрөө ажилд орох гэж байгаа хүн шиг нэг удаа мэнсэцү хийж үзэх боломж гэсэн үг. Өөрийнхөө хир ярилцаж, хийсэн ажлаа тайлбарлаж чадаж байгаагаа үзээрэй. Муу байлаа гээд санаа зовох юмгүй, олон мэнсэцү-д явж байж амжилтад хүрэх учраас. Ярих чадвараа дээшлүүлмээр байнаа гээд агенттайгаа дадлага хийсэн ч болох байх. Зөвлөгөө өгөх болно.

Интернэтээр харилцана гэдэг нь recruit agent-н өөрийнх нь вэб сайт дээрх програмд нэр нууц үгээр нэвтэрч санал болгосон компаний мэдээлэлүүдийг уншиж, сонголтоо хийдэг, файл солилцдог, мессеж илгээж авдаг юм билээ.

Юуны түрүүнд агент өөрөөр чинь career sheet гэж форм болон ажлын намтарыг өөрсдийн форматын дагуу бөглүүлээд (эксел файл) вэб сайтаараа авна. Агент үзэж танилцаад юуг нь засах хэрэгтэй байгаа талаар зөвлөж(утсаар ч ярьж магад), та дахиж засаад илгээсээр албан ёсны рирекишо бэлэн болно.

Агент танд таарах ажлын байрнуудыг санал болгосоор байх бөгөөд та ямар нь таалагдаж байгаа, ямар нь дэмий байгаагаа коммент оруулах замаар цаашдын танилцуулах компаний мэдээллийн чиглэлийг тодорхойлно гэсэн үг.

Та компаний мэдээлэл буюу 求人情報(kyuujin jouhou)-той танилцаж ообоо хийе гэсэн компаниудаа вэб дээрх програмд сонгож тэмдэглэхээр, агент цаанаа материалыг чинь уг компани руу илгээгээд хариу ирэхээр нь майл хаяг руу чинь мэдэгдэнэ. Хэрвээ материал шалгаруулалтад тэнцсэн бол хоёр талын боломжит өдрийг тааруулж мэнсэцү-г товлоод, хаана, хэзээ, юу барьж очих, бас бус зөвлөгөө зэргийг мэдэгдэнэ.

Харин зарим нэг компаний хувьд жишээлэхэд ообоо амжилттай байх магадлал өндөр эсвэл илүү тохирох болвуу гэсэндээ магадлалыг өсгөх зорилгоор 希望動機書(kibou doukisho) буюу уг компанид орохыг хүсч байгаа шалтгаан, хүчин зүйл юу вэ гэдгийг танаар бичүүлж аваад материалд чинь хавсаргаад явуулна. Тухайн компаний юунд нь татагдаад, таны ямар мэдлэг ур чадвар хэрэг болж уг ажлын байранд тохирох гээд байгаа, яагаад ажлаа солих болсон, тухайн компаний төлөө нуруугаа бөхийтөл ажиллах 意欲(iyoku)буюу бэлэн байдал байгаа зэрэг талаар уран сайхнаар уяртал бичих хэрэг гарна. Гэхдээ нөгөө агент бас редакторлаж өгөх учир тэгтлээ зохиолч шиг бичихгүй байж болно.

Kibou doukisho бичих яггүй ажил. Уг ажлын байрны мэдээлэлээр зогсохгүй, компаний талаар мэдээлэл вэб сайтаас нь судалж товч оновчтой бас хэт хуурамч биш, бусдаас ялгарч харагдахуйц илэрхийлэл бична гэдэг жижиг хэмжээний эссей бичихтэй л төстэй шүүдээ. Гэхдээ энийг бичих гэж мэнсэцү дээр ярилцах юмаа бэлдэж байгаа нэг хэрэг гэж ойлгох хэрэгтэй. Мөн та өөрийнхөө ямар компанид ормоор байгаа, цаашдын зорилго, ямар салбарт хүч хаях зэрэг талаар тодорхой хэмжээнд дотор хүнээ сонсох байх.

Агентаар зуучлуулахад, хэрвээ та өөрөө идэвхи зүтгэлтэй шантралгүй байвал нөхөр агент ч мөн ажилд оруулах гэж байдгаараа л хичээх болно. Эцсийн эцэст ажилтай болох магадлал өндөр байх. Жаахан хугацаа зарах гээд байх хандлагатай санагдсан. Мэдээж хувь хүнээс бүх юм шалтгаалах болно.

Нэг дотроо байнга санаж явах зүйл бол таны агенттай харилцаж байгаа байдал, харилцаан дунд илэрч байгаа хувь хүний(таны) чанар, өөртөө буюу мэргэжилдээ итгэлтэй байдал, communication 能力(nouryoku) буюу харилцааны чадамж энэ бүхэн танд агентаас санал болгох ажлын байрны тусгал, болох явдал шүү гэж өөрийн зүгээс хийсэн дүгнэлтээр өндөрлөе. Нэг ёсондоо том компанид ч орох боломж бий гэсэн үг.

Ажилд зуучлах агентууд бүгд өөрийн вэб сайт дээр ажлын байр хайх нөхцөлийг бүрдүүлсэн байдгаас гадна yahoo, msn зэрэг том порталууд дээр ажил хайх булан байгаа. Эдгээрийн талаар буюу интернэтээр ажил хайх талаар дараагийн сэдэв болгон бичнээ.

Tuesday, November 11, 2008

Интернэтээр ажил хайх (Япон, IT, ажил хайх – 4)

Ажлаа солих буюу 転職(tenshoku) хийхдээ өөрийн ашиглаж байсан тэншокү-г дэмжих сайтуудын талаар бичье. Тэгснээр ерөнхий дүр зураг харагдах болвуу.

Тэншокү сайт гэдэг нь ажил хайхтай холбоотой юм бүхнийг агуулсан нэг систем буюу программ ажиллаж байгаа гэдгийг эхлээд төсөөлөх хэрэгтэй.
Тэрхүү системийн нэг хэрэглэгч нь та. Өмнө хэлсэнчлэн та өөрийн рирекишо-гоо тэрхүү системд оруулж бэлдэх хэрэгтэй. Сайт болгон адилгүй учир хоорондоо бага зэргийн ялгаатай хэд хэдэн рирекишотой болно гэсэн үг. Ингэж олон сайтад бүртгүүлсэн нь дээр гэж зөвлөх байна. Учир нь сайтууд өөр өөрийн онцлогтой бөгөөд харилцдаг компаниуд нь өөр өөр. Гэхдээ хэт олон бол бас уншиж барагдахгүй юм болно биз.

Сайтуудаас жишээ татвал DODA гэхэд 非公開求人(hi koukai kyuujin)буюу нийтэд ил зарлаагүй ажлын байрны мэдээлэл 80~90% гэж рекламдаж байгаа юм. Энэ нь сайн хүн ирвэл манайх руу танилцуулаарай гэсэн компаниуд гэж ойлгосон. Тэдгээр компанитай харьцахын тулд дүда-гаар дамжуулах буюу агенттай бас харьцах хэрэгтэй болно гэсэн үг. Ажлын байрыг ил зарласан компаниуд цөөн учраас уг сайт дээр монополь гэж хэлэхээр шахуу асар олон хүн авах гэж байгаа хэдэн компаниуд хайлтын дээд хэсгийг бүрхчихдэг байсан юм. Тэдгээр компаниуд ихэвчлэн мянгаас дээш ажилтантай, freelance system буюу ажилчид нь өөрсдөө ажлаа сонгож хийгээд уг ажлын компанид орох мөнгөний 80 билүү 90 хувийг нь авдаг систем бүхий ажлын байрыг танилцуулсан байдаг. Мэргэжил болон харилцааны өндөр чадвартай хүний байх газар юм шиг байгаан. Гэхдээ дан ийм гэж өрөөсгөл ойлгож болохгүйгээс гадна, одоо хайлт хийж үзэхэд цаг цагаараа байдаггүйг илтгэж байна шүү.

Бас нэг сайт @Type гэхэд дүда шиг гоё сайхан биш мөртлөө боломжийн, маньд таарахаар ажлын байрууд овоо байдаг байсан бололтой аттотайп-аас ообоо хийсэн компаниуд нилээд байх юм. Шинэ ажлын байрны мэдээлэл мягмар, баасан гаригуудад нэмэгддэг, ообоо хийхэд амар буюу ганц товч дардаг байсан юм. Бас нэг онцлог нь ообоо хийсэн компаниудаас ирсэн хариу болон ажлын байрны санал энэ тэрийг шууд майл-ддаг явдал байлаа. Бусад сайтууд нь нэг мэйл ирээд, доторх линк-р нь дамжин системдээ нэвтэрч ороод хариу, санал зэргийг үздэг байсан.

Санал болгох сайт гэвэл ENJAPAN -г хэлэх байна. Ганц хэцүү юм нь нөгөө кибоо дооки буюу тухайн компанийг сонгох болсон шалтгаан гэх мэт нэмэлт мэдээлэл рирекишо-гоос тусдаа ообоо хийх болгондоо оруулах хэрэг гарна. Эхлээд нэг хэдэн янзаар бичиж байгаад дараа нь копидоод тавиад байхад болно. Энэ сайтын ажлын байрны мэдээлэл сайн нь гэж хэлж болох байх. 3 жил дараалан сайн үнэлэгдсэн, ажлын байрны мэдээлэл болгонд видео бичлэг байгаа гэх мэт.
Рирекишо-г бас resume гэж хэлэх бөгөөд хэрхэн үүсгэж бэлдэх талаар, ярилцлага өгөх талаар зөвлөгөө, өөрийгөө ямар компанид таарахыг үзэх шалгуур зэрэг элдэв сервис-үүдтэй. Тэдгээрийг халит ч болов үзээрэй гэж зөвлөх байна.

Гэх мэт сайтууд зөндөө байхаас гадна yahoo болон msn- гэх мэт том порталууд дээрх ажлын байрны мэдээлэл хайх линкээр орж хайлт хийхээр дээр дурьдсан шиг сайтуудын мэдээллүүд холилдоод гарч ирдэг юм билээ. Нэг ёсондоо нэгтгэсэн байдлаар шинэ мэдээллүүдийг харах буюу ямар сайтын кюүжин жоохоо нь танд тохирохоор байгааг олж мэдэхэд дөхөмтэй болвуу.

Интернэтээр ажил хайхад хэрэгтэй зарим нэг ойлголтоос тайлбарлая.

Ажил хайх сайтад бүртгүүлж мэдээллээ оруулахад рирекишо-гоос гадна ямар мэргэжил, салбарт, ямар мэдлэг туршлага, ажилсан хугацаа, сертификат зэрэг байгаагаа оруулж scout буюу компани таныг хайж олох боломжийг бүрдүүлсэн үйлчилгээг сонгон идэвхижүүлж болдог. Энд нэг юм тодруулж хэлэхэд одоо ажиллаж байгаа компанидаа мэдэгдэхгүйн тулд буюу мэдээллээ харагдуулахыг хүсэхгүй байгаа компаниудын жагсаалтыг үүсгэх боломжтой.
Scout service-г сонгосон байхад компаниудаас саналууд ирдэг. Манай ажлын байрны мэдээллийг уншаасай гэж бодож байна, Компаний танилцуулах семинарт ирэхийг урьж байна гэх мэт утгатай.
Харин, манай компанид таарах хүн гэж бодож байна, тантай заавал уулзмаар байна гэх мэт утгатай Offer mail буюу шууд санал тавих тохиолдол ч байна. @Type-нх OfferDM гэж нэрлэж байсан санагдаж байна. Гол нь зүгээр нэг scout mail- уу эсвэл offer mail -уу гэдгийг сайн нухацтай ялгаж уншаарай. Тухайн тэншокү сайт scout-ийг хэрхэн ялгаж байгааг судлаад тэмдэглэж орхих хэрэгтэй. Offer тэр болгон ирээд байхгүй учир ирсэн бол сайтар тунгааж үзэхийг илүү хэлж орхиё.

Skill matching гэсэн сервис бий. Таны чаддаг мэддэг талбарууд түгээмэл бол хар мянган ажлын байрны мэйлд дарагдах тул сонгохгүй байсан нь дээр.

勤務地で探す(kinmu chi de sagasu) буюу газар нутаг сонгож ажил хайх. Токио төв хавьцаа ажил хайх гэж байгаа бол ингэж хайх гэсний хэрэггүй болвуу. Тэртэй тэргүй өөрийн компани дээр ажил авч буюу шинээр зохиож хийдэг компаниуд цөөн бөгөөд ихэвчлэн компаниасаа өөр газар явж ажилдаг тул 希望条件で探す(kibou jyouken de sagasu)буюу нөхцөлөө тодорхойлоод хайсан нь дээр. Тэншокү вэб сайтуудын нэг сайхан юм нь хайлтын нөхцөлийг хадгалж орхидог тул дахин дахин сонгох шаардлагагүй.

Олон мэдээлэл харж байхдаа 検討中リスト(kentoo chu list) буюу ообоо хийх эсэхээ шийдээгүй байгаа ажлын байрны жагсаалтад хадгалж цуглуулж байгаад дараа нь ообоо хийх боломжтой. Компани бүр рүү ообоо хийсэн мэдээлэл нэг бүрчлэн хадгалагдана. Мөн компаниудтай харилцсан майлууд ч гэсэн хадгалагддаг. Харин зарим сайтад мэйл-үүд нь 3 сарын дараа авто устгагдана гэсэн юм байдаг байх шүү.

Ямартай ч асар их ажлын байрны мэдээлэл унших, ообоо хийхдээ бас хэдэн өгүүлбэр, захиа бичих гээд япон хэл их хэрэглэгдэх тул хэлний асуудалтай байсан ч хэсэг хугацааны дараа тодорхой хүрээнд(ажилд орохтой холбоотой) ярьж харилцаж, чаддаг болсноор амжилттай тэншокү хийх боломж бий гэж хэлэх байна. Интернэтээр ажил хайхын нэг ач холбогдол энд орших ажаамуу.

Find IT jobs in Australia:

http://gegeen.wordpress.com/2007/09/14/australia-by-jim/
http://gegeen.wordpress.com/2008/03/07/fns-bancs-system-in-mn/
http://gegeen.wordpress.com/2007/10/31/shortage-in-au-ict/
http://gegeen.wordpress.com/2007/06/26/it-jobs/
http://gegeen.wordpress.com/2007/11/16/junior-it-for-70000/
http://gegeen.wordpress.com/2008/04/24/web-developer-in-brisbane/
http://gegeen.wordpress.com/2008/05/13/c-software-engineers/
http://gegeen.wordpress.com/2007/09/11/outsourcing-jobs/
http://gegeen.wordpress.com/2007/09/13/graduate-with-job/
http://gegeen.wordpress.com/2007/08/22/attracting-overseas-workers/
http://gegeen.wordpress.com/2007/08/06/pursuing-professional-career/
http://gegeen.wordpress.com/2007/06/29/are-you-a-pro/
http://gegeen.wordpress.com/2007/06/22/hot-jobs/

Мэдээллийн технологийн ажил хайх сайтууд

http://it2.com.au

http://it.seek.com.au

www.it-matters.com.au

Advertisements

3 Responses to “IT jobs for Mongolians”

  1. gegeen Says:

    Ганзо said…

    tnx gegeen. Өөрийн чинь blog-т миний бичлэгүүдийн link орсонд олзуурхаж байгаа шүү.
    November 12, 2008 11:10 PM

  2. bb Says:

    hı. neg yum asuuh gesııın. harıulj tus bolooch. Japan-d ajıl haıh bıchlegııg unshlaa zaaval japan-d ochson bh heregteı yum uu. mongoloosoo haıj bolohku yu


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: