Аюултай Англи Хэл

Dangerous English

Анхаар! Энэхүү материалд насанд хүрэгчдийн үг хэллэг агуулагдсан тул 18-аас доош насны хүүхэд уншихыг хориглоно.

Энэ материалыг “Dangerous English” (буюу Аюултай Англи хэл”) гэдэг номоос түүвэрлэн бэлтгэв. Аль ч хэлэнд олон нийтийн газар болон албан ёсны, соёлтой харилцааны үед ашиглахаас цээрлэж зайлсхийдэг үгүүд байдаг. “Dangerous English” бол ийм taboo words буюу хэлэхээс цээрлэдэг үгүүдийг дэлгэрэнгүй тайлбарласан ном юм. Ийм төрлийн үгүүдийг курс, дамжаа болон өөр бусад ном сурах бичгүүдэд зааж, тайлбарласан байдаггүй ч хүний амьдралд байдаг, бас хэрэглэгддэг тул бид нар ч гэсэн заавал мэдэх хэрэгтэй, мэдэхийг хүсдэг нь тодорхой. Эдгээрийг мэдэж авснаар янз бүрийн нөхцөл байдалд” юу хэлэх болон хүмүүсийн юу хэлж буйг ойлгох боломжтой болох юм.

Англи хэлний ийм үгүүдийг (taboo words) ерөнхийд нь доорх маягаар ангилна:

(* Санамж! Эдгээрийн зохистой хэрэглээтэй танилцаж, буруу хэрэглэхээс зайлсхийх нь зүйтэй)

  • Биеийн нууц хэсгүүдийг нэрлэсэн (бэлэг эрхтэн, хөх, бөгс гэх мэт)
  • Бэлгийн харилцааг илэрхийлсэн (секс, гар хангалга гэх мэт)
  • “00” болон ванны өрөөнд ашиглагдах (баах, шээх гэх мэт)
  • Үхэл, хорт хавдар гэх мэт сэтгэл гонсойлгох үгс
  • Бөөлжих, хамар ухах гэх мэтийн онцгүй, зохисгүй үйлдлүүд зэрэг юм.

Зарим тохиолдолд бурхан болон шашны холбогдолтой нэрсийг хэлэхээс цээрлэж арай өөр хэлбэрээр хэлэх тохиолдлууд байдаг. Жишээ нь: Christmas! Gee Whiz! Golly! Gosh! What the heck!

Мөн орчин үед gender буюу хүйсийн тэгш эрхийн асуудал гарч ирсэнтэй холбоотойгоор нэг хүйсийг дагнасан хэллэгүүдийг өөрчилж хэлж, бичих болсон байна. IELTS өгөхөөр бэлдэж буй хүмүүс essay writing болон speaking хэсгүүд дээр үүнийг маш сайн анхаарах хэрэгтэй. Зарим жишээг доор дурдвал:

Буруу Зөв
he he or she
fireman fire fighter
policeman police officer
salesman salesperson
mailman letter carrier
chairman chairperson
congressman congressperson, representative – Who is the congressperson from your district? (ярьж буй хүнийхээ хүйсийг тодорхой мэдэж байвал Steve Roth is congressman from NJ. Maria Smiths is a congresswoman from NJ. гэж болно)
man/mankind humans/human beings
Dear Sir Dear Sir or Madam/Dear Person

Англи хэл сурч буй хүмүүс ерөнхийдөө хоёр шалтгааны улмаас эвгүй байдалд орж болох юм:

  • Үгийг буруу дуудсанаар санамсаргүй эвгүй утгатай үг хэлэх
  • Үгүүдийн шууд болон далд хэлбэрийн аюултай” эсвэл “буруу” утгыг мэдэхгүй байх

******************************************************************************************************************

Дуудлага

Хэрвээ та хэл сурч байгаа бол тухайн хэлээр аль болох цэвэрхэн дуудлага, аялгатай ярих тусам хүмүүс таныг илүү амархан, бас сайн ойлгох болно. Ихэнх Англи хэл сурч буй хүмүүс

  • уртаар дуудагддаг e буюу ea, ee үсгүүдийн нийлэмж болох авиа – /i:/. Ж: heat /ий гэж дуудна/
  • богиноор дуудагддаг i авиа – /ɪ/. Ж: hit /и, заримдаа иэ шиг сонсогдоно/

хоёрыг ялгаж хэлдэггүй. Үүний ялгааг гаргалгүй буруу дуудсанаар жишээ нь доорхийн адил буруугаар ойлгогдож болно.

I’m going to heat the water. Уртаар дуудах ёстой байтал буруу дуудсанаар “Би ус халаах гэж байна” гэсэн өгүүлбэр “Би ус цохих гэж байна” гэсэн утгатай болж сонсогдох болно.

Дээрхтэй адил андуурч хэлж/сонсогдож болох зарим үгсийн жагсаалт.

Урт e Богино i
beach (bi:tʃ) bitch (bːtʃ)
seek (si:k) sick (sːk)
seen (si:n) sin (sːn)
sheep (ʃi:p) ship (ʃːp)
deed (di:d) did (dːd)
cheap (tʃi:p) chip (tʃːp)
feel (fi:l) fill (fːl)
leap (li:p) lip (lːp)
peel (pi:l) pill (pːl)
steal (sti:l) still (stːl)
sheet (ʃi:t) shit (ʃːt)
piece (pi:s) piss (pːs)

Бусад зарим эгшиг авианууд (!эгшиг үсгүүд биш) бас ийм асуудал үүсгэж болох юм. Жишээ нь:

If you want to say this: Don’t say this!
six (sɪks) sex (sɛks)
fork (fɔ:rk) fuck (fʌk)
folks (foʊks) fucks (fʌks)
fox (fɑks) fucks (fʌks)
slot (slɑt) slut (slʌt)
Kirk (kə:rk) cock (kɑk)
her (hə:r) whore (hɔ:r)
can’t (kænt) cunt (kʌnt)

Мөн / ð / / θ /гэж хоёр янзаар дуудагддаг /th/ нийлэмж нь ихэнх хэлэнд байдаггүй учраас 13 наснаас хойш Англи хэл сурч эхэлсэн хүмүүст үүнийг зөв дуудахад нэлээд бэрхшээлтэй болдог. /θ/-г зөв хэлэхийн тулд дээд, доод үүдэн шүднүүдийнхээ завсраар хэлээ бага зэрэг гаргаад дээд шүднүүд болон хэлнийхээ завсраар агаарыг бага зэргийн хүчээр түрж гарган хэлэхэд болно. / ð /– г хэлэхэд саяынхтай адил, гэхдээ хоолойгоо чичрүүлж хэлэхэд болно.

If you want to say this: Don’t say this!
third (θərd) turd (tərd)
farther (‘fɑ:r ðər) farter (‘fɑ:rt ər)
teeth (ti:θ) teat (ti:t)
theses (‘θi: si:s) feces (‘fi: si:z)

******************************************************************************************************************

Аюултай” далд утга агуулсан түгээмэл үгүүд

Англи хэлний олон үг нэгээс олон утгатай байдаг. Ихэнх багш нар болон сурах бичгүүд, мөн толь бичгүүд эдгээрийн цаана нуугдаж байгаа хар ярианы /slang/ болон соёлгүй хэлбэрийн /vulgar/ утгуудын талаар анхааруулж хэлдэггүй. Та ийм үгүүдийг санамсаргүй байдлаар буруу ойлгогдохуйцаар хэлж эвгүй байдалд орохгүй байхыг хичээгээрэй.

Үг Энгийн утга Далд утга Жишээ / Тайлбар
ball бөмбөг noun.vulgar. testicles
verb.vulgar.
to have sexual intercourse with
төмсөг /нэр үг/,
хурьцал үйлдэх /үйл үг/
Jack and Jill balled all night.
bang хүчтэй цохих, тас хийх чимээ have sexual intercourse; usually Subject is male, Object is female хурьцал үйлдэх. /үйлийн эзэн ихэвчлэн эрэгтэй/ I’d really like to bang her.
bone яс penis эр бэлэг эрхтэн ялангуяа эр бэлэг эрхтэн хөвчирсөн үед
drawers шургуулга underpants (old-fashioned) дотуур хувцас
eat идэх have oral genital sex аман секс хийх
fairy шидэт, илбэч homosexual гей /гомо/
number one номер 1 urine шээх
can лааз buttocks өгзөг/бөгс I don’t like to wear tight slacks because I have a big can.
come ирэх have an orgasm дур тавих Did you come? He asked.
stool урт сандал feces ялгадас
box
хайрцаг vagina үтрээ / эм бэлэг эрхтэн
organ a. хүний эрхтэн
b. сүмийн хөгжим
penis эр бэлэг эрхтэн
cock *азарган тахиа /хоцрогдсон/ penis эр бэлэг эрхтэн Cock гэдэг нь эр тахиа гэх утгаар ашиглагдахаа больсон ба эр тахиаг rooster гэнэ.
ass *илжиг
/хоцрогдсон/
buttocks бөгс Assийг илжиг гэх утгаар ашиглахаа больсон ба илжигийг одоо donkey гэнэ.
pussy,
pussy cat
*муур, муужгай
/хоцрогдсон/
vagina үтрээ / эм бэлэг эрхтэн Pussyг муур гэсэн утгаар хэрэглэхээ больсон.

******************************************************************************************************************

Англи үгүүдийн нийтлэг ангилал

  • Formal – албан ёсны / соёлтой хэллэг. Биологийн сурах бичиг болон эмч нарын ярианд хэрэглэгдэх “цэвэрхэн” хэллэг. Хүүхэд болон боловсрол муутай хүмүүс үүнийг ихэвчлэн мэддэггүй.
  • General use – ердийн, хамгийн түгээмэл хэрэглэгдэх хэллэг. Хүмүүсийн хамгийн сайн мэддэг, хэрэглэдэг, өргөн тархсан хэлбэр. Formal үгс энэ ангилалд орох нь бий.
  • Euphemism – зөөлрүүлсэн хэллэг. Цээрлэн нэрлэх, зөөлрүүлсэн, эелдэг хэллэг. Гадаад оюутнууд үгийн энэ хэлбэрийг ашиглах нь илүүтэй тохиромжтой. Жишээ нь: die – үхэх гэдэг үгийн euphemism: pass away, go to heaven, be called by the Lord, slang: croak
  • Children’s words – хүүхдийн хэллэг. Хэлд орж буй хүүхдэд дуудахад хялбар байх хэллэгүүд.
  • Slang – хар ярианы хэллэг. Найзууд, дотно хүмүүстэйгээ хэрэглэж болно.
  • Vulgar – соёлгүй, бүдүүлэг хэллэг. Нийгмийн доод давхаргын хүмүүс хэрэглэдэг. Бичгийн хэл, сургууль, албан байгууллага, албан ёсны харилцаа, ахмад хүмүүс, шинэ танил, танихгүй хүн, олон нийтийн газар хэрэглэх нь зохисгүй. Хүмүүсийг гомдоох аюултай. Эрчүүдийн ярианд ашиглагдах нь түгээмэл. Мөн зарим тохиолдолд өргөн дэлгэрсэн хэллэг байх тохиолдол ч бий.

*Slang, Vulgar хэлбэрийн үгүүд зарим тохиолдолд энгийн хэрэглээнд ашиглагдах нь бий.

Formal, general, euphemism нь clean буюу цэвэрхэн хэллэг ба slang, vulgar нь dirty буюу бохир хэллэг юм. Жишээ нь: clean: buttocks, behind – өгзөг dirty: ass – бөгс

******************************************************************************************************************

Ариун цэврийн өрөөнд

In the bathroom


“00”, бие засах, ариун цэврийн өрөө:

Formal: sanitary facilities
General use: bathroom, toilet
Euphemism: (in public places): comfort station, ladies’ (men’s) room, lavatory, lounge, powder room, restroom, tea room, washroom
Children’s words: potty, boy’s room, girl’s room
Slang: altar, car, the facilities, head, john, library, plumbing, smallest room, throne, throne room, used-beer department
Vulgar: crapper, shithouse, shitter

* монголын гэр хороололд байдаг шиг жорлон бусад орнуудад байдаггүй ба үүнийг outhouse гэж нэрлэнэ.

Ялгадас/Баас:
“A rose by any other name would smell as sweet” by Shakespeare – “Сарнайг юу гэж ч нэрлэсэн сайхан үнэртэй байх болно”
Үүний адилаар “Excrement, by any other name, would smell as bad” – “Ялгадас ямар ч нэртэй байсан муухай үнэртэй” гэж хэлж болно. Гэхдээ яг яаж нэрлэснээс хамааран “үнэр” нь их эсвэл бага юм шиг санагдаж болох юм.

Formal: feces (plural буюу олон тооны хэлбэрээр хэрэглэгддэг) – хүн болон амьтны ялгадас. боловсролтой хүмүүс ялгадсыг шууд утгаар нэрлэж ярихдаа энэ хэллэгийг ашигладаг.
fecal matter (өчүүхэн бага хэмжээний) – ямар нэг байдлаар ариутгагдсан, цэвэрлэгдсэн хэлбэр
stool – эмч, өвчтөн, эмнэлгийн хэллэг
Take your stool sample to the laboratory for testing.

There were mouse feces in the closet; we set a trap to catch the mice.

Fecal matter was found in the canned spaghetti sauce.
General use: excrement – бүх төрлийн хүн, амьтны ялгадас, муухай “үнэртэй”.
bowel movement – гэрийнхэнтэйгээ (хөрштэйгээ биш) , мөн эмчтэй ярихад
B.M. – дээрхийг арай зөөлрүүлсэн хэллэг. шаардлагатай тохиолдолд хөрштэйгээ ярихад хэлж болно.
I haven’t had a bowel movement today.
Euphemism: B.M., waste material (сурах бичигт), dirt (нохой), doo (нохой муур)
droppings – амьтны ялгадас.
horse droppings (road apples – humorous), cow droppings (humorously cow flop, cow pancakes, pasture patties, cow chips /when dry/)
dung, manure – мал, амьтны ялгадас өтөг, бордоо, аргал байдлаар ашиглагдах тохиолдолд ингэж нэрлэнэ.
Euphemism ашигласнаар ичиж зоволгүйгээр тухайн зүйлийн тухай ярих боломжтой болно.

People must clean up their dog’s dirt.
Children’s words: a a, eh eh, doodoo, doody, ca ca, cackee, poop, poopie, poopoo, poozie – бүгд хүүхэд хэлэхэд хялбар хэллэгүүд
number two – сургуулийн насны хүүхдүүд голдуу ашиглана
I have to go to the bathroom.
Do you have to do number one or number two? Number two.
I have to make caca. I have to go caca.
Slang: crap, turds (нэг болон олон тоогоор хувирна) – хүн, нохой, муур, шувууны баас
logs – их хэмжээний өтгөн
He flushed the turds down the toilet.
The park was filled with dog turds.
Vulgar: shit – бүдүүлэг хэллэг


Ялгаруулах/Баах:

Formal: defecate, move one’s bowels, have a bowel movement, evacuate
General use: have a bowel movement
Euphemism: go to the bathroom, go, make, eliminate
Children’s words: go, make, or do: a a, eh eh, doodoo, doody, ca ca, number two, poop, poopoo, poozie
Slang: feed the fish, use the facilities, see a man about a horse
Vulgar: crap, dump, dump a load, pinch a loaf, shit, take a crap, take a dump, take a shit


Гүйлгэх:

Formal: diarrhea
General use: diarrhea, loose bowels
Slang: the runs, the trots, the quickstep, Montezuma’s revenge, touristas
Vulgar: Hershey squirts, the shits


Өтгөн хатах:

Formal: constipation, be constipated
General use: constipation, be irregular
Euphemism: irregularity, be irregular, unable to go
Children’s words: can’t poop, can’t ca ca
Slang: stuck, blocked up
Vulgar: shitting a brick


Унгах:

Formal: be flatulent, expel gas
General use: expel gas, pass gas
Euphemism: pass wind, break wind
Children’s words: make poops, go oops, poop
Slang: back talk, beep, blow the horn, buck snort, let one out, let out a stinker, let out a whiffer, winder, toot
Vulgar: blow a fart, blow one, cut a fart, cut one, fart, let out an S.B.D. (silent but deadly), rip one


Шээх:

Formal: urinate, empty one’s bladder, void
General use: urinate
Euphemism: answer nature’s call, go to the bathroom, make water, pass water, relieve oneself
Children’s words: do, go, or make: number one, pee pee, wee wee go potty, make a river, piddle, pish, go pishie, tinkle, wet
Slang: check the plumbing, check the sandbox, drain a vein, make a pit stop, water the lilies (or bushes)
Vulgar: leak, pee, piss, take a leak, take a piss, shake hands with a friend, water one’s pony


Сарын тэмдэг ирэх:

Formal: menstruate (women only)
General use: have one’s period. I’m having my period. – Миний юм ирчихсэн байна.
Euphemism: that time of month, be unwell (out dated), “those days”
Slang: have the curse (out dated), have one’s friend, have the painters in, have a visit from Aunt Minnie
Vulgar: have the rag on, be riding the cotton pony

menstruation / period – сарын тэмдэг
sanitary napkin, sanitary pad, menstrual pad, padариун цэврийн хэрэглэл
panty liner – өдөр тутмын хэрэглэл



Reference:
“Dangerous English” by Elizabeth Claire, 2000.

Goodluck with your English study, you Mongolian guys! 😉

Sim

Advertisements

3 Responses to “Аюултай Англи Хэл”

  1. Reader Says:

    Uneheer heregtei zuil bechsen bna shuu.Thanks a lot

  2. MEndee Says:

    Tun sonirholtoi zuil bichsen baina.
    Bayrlalaa


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: